29 Mayıs 2017 Pazartesi

#sosyolugat11- Kimlik

Gelelim bu ayın son kavramına. Aslında kaç zamandır aklımda olan ve sürekli ertelediğim bir kavram bu, nihayet sıra geldi.
Önce kimliğin akla gelen ilk tanımını yapmak istiyorum; bireyin kendisini tanımlamasına yarayan bir ifade biçimi. Bu sayede birey hem de kendi özünde hem de toplumsal boyutta bir konum elde etmektedir. Hem bireysel hem toplumsal diyorum çünkü bireye kim olduğu sorusu yöneltildiğinde buna verebileceği spesifik ya da yalıtılmış bir cevap yoktur. Toplum içerisindeki insan ilişkilerinin bir bütünü ve kendiliğinden varolan bir cevaptır aslında bu. İşte bu nedenle kimlik, tam bir kapsayıcı rolüne bürünerek toplumsallaşma ile ortaya çıkmaktadır. Tabi bu toplumsallaşmanın hem ‘kendi’ hem de ‘öteki’ boyutlarını da göz ardı etmemekte fayda var.
Sosyoloji dünyasında kimlik kavramı genel olarak sembolik etkileşimcilik bağlamında ele alınmaktadır. Dolayısıyla benlik –hatırlatması burada-  ile paralel bir seyir göstermektedir. Hani ben ve beni/ bana vardı ya, hah işte onlar aslında bireyin kendisini özdeşleştirmesinin ya da toplumsal kategorilere dahil etmesinin diğer bir söylenişi yahu! Diğer yandan kimliğin bence fazlaca önem taşıyan bir boyutu vardır ki o da, dil ile olan bağlantısı. Evet, insan kendisini bir konuma ait hissetmek ya da toplum içerisindeki rolünü göstermek amacıyla bir kimliğe bürünüyor ama işin ifade kısmını nasıl hallediyor? Anlam sistemi olan dil sayesinde… Çünkü dile bakılarak toplumsal ya da kültürel birçok konu hakkında fikirler üretilebilir ve bireyin kim olduğuna şekil veren davranış biçimleri, yetenekler, karakteristik nitelikler hakkında fayda sağlanabilir. Haliyle bu konuda sosyoloji dünyası da fazlaca söylemin üreticilerinden olmuştur. İşte bu söylemler işin tam da püf noktası, daha doğrusu hammaddesi de diyebilirim. Bireyler bu hammaddeyi içselleştirdikten sonraki süreç boyunca kimlik duygusuna erişebiliyorlar.
Günümüzde kimlik arayışının bir trend oluşu gibi sosyolojide de buna yönelik tartışmalar hep ön planda tutulmuş ve hatta çok geniş literatürleri de beraberinde getirmiştir. Özellikle kimlik arayışını konu edinen metinler, olumlu ve olumsuz ya da iyimser ve kötümser bir profil çizmişlerdir. Olumlu taraf, modern zamanlar ile birlikte çeşitli kimlikler arasında seçim yapma imkanını savunarak insanların keşifler yapabildiği, farklı kültürlerle tanışabildiği, kendini anlama hususunda esneklik gösterebildiği bir alan sunmuştur. Buna karşılık olumsuz taraf ise, tüm bunların yalnızca yabancılaşmış bir kitlenin tohumlarını atacağını savunarak benlik ile kültür arasındaki o sınırın anlamsızlaştığı ve bir süre sonra da silindiği bir alan sunmuştur. O halde modern sosyolojinin bünyesinde pürüzsüz bir kimlik kavramı barındırdığını söylemek de yanlış olacaktır. Bazı zamanlarda kimlik insanın benlik duygusuna yapılan atıfları işaret ederken bazı zamanlarda da toplumsal rollere yüklenen beklentileri ortaya koymuştur. Anlayacağınız kafalar epey karışık…

*Kimlik meselesi aslında üzerine fazlaca konuşulacak ve yazılacak bir mesele. Etraflı bir inceleme yapmak adına işin içine Freud, Herbert ya da Mead' den tutun da Goffman, Berger, Saussure, Foucault ve hatta Lacan' ın bile girmesi gerekir. Onları geçiştirmek istemediğimden kısa- öz tarafında bulundum. 😊
Bence

12 yorum:

  1. Kafalar karışık dediniz ya sonunda,benim de kafam karışmıştı.
    Çok güzeldi ama :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Doğrusu önceleri benim de kafam karışıyordu, sonradan netleşti. :) Teşekkür ediyorum.. :)

      Sil
  2. Çok başarılı derli toplu bir yazı olmuş meslektaşım. Tebrikler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ediyorum, çok sevindim.. :)

      Sil
  3. Kimlik aramak kadar sacma bir kelime olamaz ya.Kimliğini kendin belirleyemiyormusun dimi :) oyy ne günlere kaldı bacım 💕💕😀

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yine tutamadım kendimi sesli güldüm :D Kimlik arayan arayana vallahi..

      Sil
  4. Kimlik arayan arayana yorumuna çok güldüm 😂 çok kapsamlı güzel bir yazı olmuş iyi olmuş hoş olmuş eline sağlık ☺️

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hihihi :D Çok teşekkür ediyorumm.. ;)

      Sil
  5. Minik minik sosyoloji dersleri alıyoruz.:) Kimlik bunalımından çarpılacağız...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Umarım faydalı oluyordur :) Belki de çoktan çarpıldık kim bilir.. ;)

      Sil
  6. Ay ne kadar da güzel ve bilgili yazıyorsunuz bundan sonra her zaman buralarda olacağım :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Güzel yorumunuz için çok teşekkür ediyorum :) Tabi, her zaman beklerimm :))

      Sil